نمى‏دانم خنجر كدامین كینه، قلب عزیزى را شكافته است كه آسمان چنین مى‏گرید . 
نمى‏دانم دستان كدامین بغض، گلوى نازك گل را شكافت و غربت كدامین خیال، اندیشه‏ام را ربود و مرا به نینوا برد; آن‏جا كه دخترى سر بر شانه‏هاى نسیم گریه مى‏كرد .

حسین جان!
آه از آن غربت و بى‏كسى، 
آه از آن پیكر بى‏سر، از زینب بى‏برادر و از نرگسان تشنه لب نینوا . 
با من بگو از كدامین دیار آمده‏اى كه چنین آشفته‏اند اسیران روى تو، 
از كدامین كوچه‏ى درد آمدى كه سهم شب‏هاى غربت ما اشك بى‏تو بودن است .

لحظه‏اى درنگ كن! 
بگذار با نرگسان داغ‏دار به سرزمین درد سفر كنم; 
آن‏جا كه در دامن پیچك‏هاى عاشق، سرهاى بریده خفته‏اند . 
من محرم را با نام و یاد تو عاشقم یا حسین! 
من شربت گواراى محرم را به یاد لب‏هاى تشنه‏ى عباست مى‏نوشم و سینه‏زدن‏هایش را به یاد چهره‏ى سیلى خورده‏ى نوگل محبوبت رقیه دوست دارم . 
مرا مهمان لحظه‏هاى نینوا كن یا حسین . . .

فروتن و مهربان ...

وَ اخفِض لَهُما جَناحَ الذُّلّ مِن الرَّحمَةِ وَ قُل رَبّ اَرحَمهُما کَما رَبَّیانی صَغیراً. رَبُّـکُم اَعلَم بِما فی نُفُوسِکُم اِن تَـکُونُوا صالِحینَ فَاِنَّهُ کانَ لِلأَوّابین غَفوراً .

ترجمه : و برای آن دو ( پدر و مادر ) از روی مهربانی بال فروتنی فرود آر و بگو: پروردگارا! آن دو را به پاس آنکه مرا در خردی بپروردند، ببخشای. پروردگارتان به آنچه در دلهای شماست داناتر است، اگر نیکان و شایستگان باشید . همانا او بازگشت‌کنان را آمرزنده است .

(سوره اسراء، آیات 24و25)

توضیح:

بعد از آنکه خداوند، در آیه23 سوره اسراء، نیکی به پدر و مادر را بعد از امر به پرستش خود قرار داد و از سخن ناشایست گفتن با ایشان مخصوصاً در ایام پیری نهی شدید کرد. دستورات دیگری می‌دهد که از نظر زیبایی در تعبیر و زیادی در معنا بی‌نظیر است. چنان‌که شدت تواضع در مقابل پدر و مادر را با جمله «بال فروتنی» فرود آوردن، بیان می‌کند که کنایه از رها نکردن والدین، در نزد ایشان بودن و با حوصله با آنان رفتار کردن می‌باشد.

چون رعایت همه این دستورات بسیار مشکل است وقطعاً در مواردی فرزندان کوتاهی می‌کنند و یا دچار شک و تردید می‌شوند که آیا حقوق ایشان را بجا آورده‌اند یا نه؟ به نیات انسانها اشاره می‌کند که اگر قصد نیک و خیر داشته باشید ولو در عمل موفق به انجام همه وظایف در برابر والدین نشوید، خداوند کوتاهی فرزندان را می‌بخشاید. البته نکته ظریفی که در اینجاست آن است که خداوند اصلاً اشاره‌ای به کوتاهی وظیفه نمی‌کند. گویا همچنانکه خود این امر ناخوشایند است، ذکر آن هم ناپسند است و فقط به فرزندان می‌آموزد که چگونه در پیشگاه خدا، این کوتاهی را جبران کنند.

امام صادق(ع) در روایتی مواردی از خضوع در مقابل والدین را بر‌می‌شمارند و می‌فرمایند: «با چشمان خیره به پدر و مادر نگاه نکن، بلکه نگاهت همراه با رأفت و رحمت باشد، صدایت را از صدای ایشان بلندتر نکن، دستهایت را بالای دستهای ایشان قرار مده و در راه رفتن بر ایشان سبقت مگیر».

هر کسی اگه اینو خوند و فکر میکنه قلبش لرزید یه صلوات بفرسته ...

"فرزندم برنج بخور، من گرسنه نیستم." و این اوّلین دروغی بود که به من گفت.

زمان گذشت و قدری بزرگتر شدم. مادرم کارهای منزل را تمام می‎کرد و بعد برای صید ماهی به نهر کوچکی که در کنار منزلمان بود می‏رفت. مادرم دوست داشت من ماهی بخورم تا رشد و نموّ خوبی داشته باشم. یک دفعه توانست به فضل خداوند دو ماهی صید کند. به سرعت به خانه بازگشت و غذا را آماده کرد و دو ماهی را جلوی من گذاشت. شروع به خوردن ماهی کردم و اوّلی را تدریجاً خوردم.

مادرم ذرّات گوشتی را که به استخوان و تیغ ماهی چسبیده بود جدا می‎کرد و می‎خورد؛ دلم شاد بود که او هم مشغول خوردن است. ماهی دوم را جلوی او گذاشتم تا میل کند. امّا آن را فوراً به من برگرداند و گفت:

"بخور فرزندم؛ این ماهی را هم بخور؛ مگر نمی‎دانی که من ماهی دوست ندارم؟" و این دروغ دومی بود که مادرم به من گفت.

قدری بزرگتر شدم و ناچار باید به مدرسه می‎رفتم و آه در بساط نداشتیم که وسایل درس و مدرسه بخریم. مادرم به بازار رفت و با لباس‎فروشی به توافق رسید که قدری لباس بگیرد و به در منازل مراجعه کرده به خانم‎ها بفروشد و در ازاء آن مبلغی دستمزد بگیرد.

شبی از شب‎های زمستان، باران می‏بارید. مادرم دیر کرده بود و من در منزل منتظرش بودم. از منزل خارج شدم و در خیابان‎های مجاور به جستجو پرداختم و دیدم اجناس را روی دست دارد و به در منازل مراجعه می‎کند. ندا در دادم که، "مادر بیا به منزل برگردیم؛ دیروقت است و هوا سرد. بقیه کارها را بگذار برای فردا صبح." لبخندی زد و گفت:

"پسرم، خسته نیستم." و این دفعه سومی بود که مادرم به من دروغ گفت.

به روز آخر سال رسیدیم و مدرسه به اتمام می‎رسید. اصرار کردم که مادرم با من بیاید. من وارد مدرسه شدم و او بیرون، زیر آفتاب سوزان، منتظرم ایستاد. موقعی که زنگ خورد و امتحان به پایان رسید، از مدرسه خارج شدم.

مرا در آغوش گرفت و بشارت توفیق از سوی خداوند تعالی داد. در دستش لیوانی شربت دیدم که خریده بود من موقع خروج بنوشم. از بس تشنه بودم لاجرعه سر کشیدم تا سیراب شدم. مادرم مرا در بغل گرفته بود و "نوش جان، گوارای وجود" می‏گفت. نگاهم به صورتش افتاد دیدم سخت عرق کرده؛ فوراً لیوان شربت را به سویش گرفتم و گفتم، "مادر بنوش." گفت:

"پسرم، تو بنوش، من تشنه نیستم." و این چهارمین دروغی بود که مادرم به من گفت.

بعد از درگذشت پدرم، تأمین معاش به عهده مادرم بود؛ بیوه‎زنی که تمامی مسئولیت منزل بر شانهء او قرار گرفت. می‏بایستی تمامی نیازها را برآورده کند. زندگی سخت دشوار شد و ما اکثراً گرسنه بودیم. عموی من مرد خوبی بود و منزلش نزدیک منزل ما. غذای بخور و نمیری برایمان می‏فرستاد. وقتی مشاهده کرد که وضعیت ما روز به روز بدتر می‏شود، به مادرم نصیحت کرد که با مردی ازدواج کند که بتواند به ما رسیدگی نماید، چه که مادرم هنوز جوان بود. امّا مادرم زیر بار ازدواج نرفت و گفت:

"من نیازی به محبّت کسی ندارم..." و این پنجمین دروغ او بود.

درس من تمام شد و از مدرسه فارغ‎التّحصیل شدم. بر این باور بودم که حالا وقت آن است که مادرم استراحت کند و مسئولیت منزل و تأمین معاش را به من واگذار نماید. سلامتش هم به خطر افتاده بود و دیگر نمی‏توانست به در منازل مراجعه کند. پس صبح زود سبزی‎های مختلف می‏خرید و فرشی در خیابان می‏انداخت و می‏فروخت. وقتی به او گفتم که این کار را ترک کند که دیگر وظیفهء من بداند که تأمین معاش کنم. قبول نکرد و گفت:

"پسرم مالت را از بهر خویش نگه دار؛ من به اندازهء کافی درآمد دارم." و این ششمین دروغی بود که به من گفت.

درسم را تمام کردم و وکیل شدم. ارتقاء رتبه یافتم. یک شرکت آلمانی مرا به خدمت گرفت. وضعیتم بهتر شد و به معاونت رئیس رسیدم. احساس کردم خوشبختی به من روی کرده است. در رؤیاهایم آغازی جدید را می‏دیدم و زندگی بدیعی که سراسر خوشبختی بود. به سفرها می‏رفتم. با مادرم تماس گرفتم و دعوتش کردم که بیاید و با من زندگی کند. امّا او که نمی‏خواست مرا در تنگنا قرار دهد گفت:

"فرزندم، من به خوش‏گذرانی و زندگی راحت عادت ندارم."

و این هفتمین دروغی بود که مادرم به من گفت.

مادرم پیر شد و به سالخوردگی رسید. به بیماری سرطان ملعون دچار شد و لازم بود کسی از او مراقبت کند و در کنارش باشد. امّا چطور می‏توانستم نزد او بروم که بین من و مادر عزیزم شهری فاصله بود. همه چیز را رها کردم و به دیدارش شتافتم. دیدم بر بستر بیماری افتاده است. وقتی رقّت حالم را دید، تبسّمی بر لب آورد. درون دل و جگرم آتشی بود که همهء اعضاء درون را می‏سوزاند. سخت لاغر و ضعیف شده بود. این آن مادری نبود که من می‎‏شناختم. اشک از چشمم روان شد. امّا مادرم در مقام دلداری من بر آمد و گفت:

"گریه نکن، پسرم. من اصلاً دردی احساس نمی‎کنم." و این هشتمین دروغی بود که مادرم به من گفت.

وقتی این سخن را بر زبان راند، دیدگانش را بر هم نهاد و دیگر هرگز برنگشود. جسمش از درد و رنج این جهان رهایی یافت.

ترجمه: جليل كيان مهر

پی گرد: سه نقطه

مردی که سوار بر بالن در حال حرکت بود ناگهان به یاد آورد قرار مهمّی دارد؛ ارتفاعش را کم کرد و از مردی که روی زمین بود پرسید:

"ببخشید آقا ؛ من قرار مهمّی دارم ، ممکنه به من بگویید کجا هستم تا ببینم به موقع به قرارم می رسم یا نه؟"
مرد روی زمین : بله، شما در ارتفاع حدودا ً ۶ متری در طول جغرافیایی "۱٨'۲۴**ﹾ** ۸۷ و عرض جغرافیایی "۴۱'۲۱**ﹾ** ۳۷** هستید
مرد بالن سوار : شما باید مهندس باشید

مرد روی زمین : بله، از کجا فهمیدید؟؟"

مرد بالن سوار : چون اطلاعاتی که شما به من دادید اگر چه کاملا ً دقیق بود به درد من نمی خورد و من هنوز نمی دانم کجا هستم و به موقع به قرارم می رسم یا نه؟"

مرد روی زمین : شما باید مدیر باشید.

مرد بالن سوار : بله، از کجا فهمیدید؟؟؟"

مرد روی زمین : چون شما نمی دانید کجا هستید و به کجا می خواهید بروید.
قولی داده اید و نمی دانید چگونه به آن عمل کنید و انتظار دارید مسئولیت آن را دیگران بپذیرند. اطلاعات دقيق هم به دردتان نميخورد.

فضیلت دعا و نیایش در روز عرفه ( از دیدگاه روایات)

روز عرفه روز دعا و نیایش است و اگر چه روزه آن روز مستحب است، لیكن اگر روزه گرفتن آن روز موجب ضعف شود، آن گونه كه انسان نتواند دعاهاى این روز را بخواند، خواندن دعا بر روزه گرفتن مقدم است. (بحار، 123/ 94 124 (

نقش نیایش در وصول به رحمت بیكران الهى، با بیان امام صادق (ع) كه فرمود: «الدُّعاء كهف الإجابة كما أنّ السّحاب كهف المطر» (كافى، 471/ 2 (به خوبى روشن است. طبق این بیان نورانى همان طور كه ابر، قرارگاه باران است، دعا نیز قرارگاه اجابت است.

به بیان دیگر، اجابت در درون دعاست، همانطور كه باران در نهاد ابر تعبیه شده است، بنابراین، چنانچه كسى با حسن ظن و خالصانه و عارفانه و به نحو عام دعا كند، خدا هم اجابت خواهد كرد. بخش مهمّى از پیروزى انبیاى بزرگ (ع) نیز به بركت دعا بوده است زیرا تظاهرات و عملیات، بخش «جسمانى» پیروزى را تشكیل مى‏دهد ولى دعا و نیایش «روح» ظفر است چنانكه امام على‏بن موسى‏الرضا (ع) همواره به اطرافیان خویش مى‏فرمود: بر شما باد به سلاح پیامبران: «علیكم بسلاح الأنبیاء» آنگاه در پاسخ اینكه سلاح آنان چه بود؟ مى‏فرمود: دعا. (كافى، 471/ 2 )

دعا تنها چیزى است كه خدا آن را به انسان تملیك كرده است. انسان جز دعا و تضرع در پیشگاه خداوند مالك چیزى نیست: «یا سریع الرضا اغفر لمن لا یملك إلّا الدّعاء» (مفاتیح الجنان، دعاى كمیل) از این رو در برابر دشمن درون، سلاحى جز ناله ندارد: «و سلاحه البكاء» (مفاتیح الجنان، دعاى كمیل) دشمن بیرون را مى‏توان با سلاح سبك و سنگین از پا درآورد ولى شیطان و دشمن سرسخت درون را تنها با اشك در برابر خدا مى‏توان رام كرد.

بنابراین، كسى كه اهل ناله نیست، مسلح نیست و اگر كسى مسلح نباشد پیروز نخواهد شد زیرا انسان تا زمانى كه خود را مى‏بیند، خدا را نمى‏بیند و به درگاه او تضرّع و اظهار عجز نمى‏كند، وقتى ننالد در نبرد با اهریمن درون و بیرون شكست مى‏خورد.

گرچه همه حالات زندگى براى نیایش مناسب است ولى دوران پربار حج و حضور در مواقف آن، شكوه بیشترى براى دعا و تأثیر فراوانترى براى نیایش به درگاه پروردگار جهان دارد و چون دعا از ضمیر صاف، مورد قبول است و احرام و آهنگ كعبة ازاد و پاك، در تصفیة ضمیر تأثیر به سزایى دارد، نیایش در حج و دعا در مواقف آن بهترین اثرها را به همراه خواهد داشت. از این رو براى هر برنامه از مناسك حج. دستور ویژه‏اى در مورد نیایش داده شده است و عمده آن دعاى عرفه در صحراى عرفات و همراه تودة مردم گرد آمده از سراسر جهان و عشاق مشعر و مشتاقان كوى مناست.

روایات فراوانى دربارة اعمال روز عرفه و هنگام وقوف در عرفات، به ویژه كیفیت دعا در آن موقف نقل شده كه بخشى از آنها در خصوص دعاهاى آن روز، مانند دعاى عرفه امام حسین و دعاى امام سجّاد (ع) است و بخشى نیز در اهتمام و ترغیب به دعا كردن به دیگران است، به گونه‏اى كه برخى شاگردان اهل بیت عصمت و طهارت (ع) همه همّ خود را در آن سرزمین كه دعاها در آن مستجاب است، صرف دعا براى غیر مى‏كردند.

على‏بن ابراهیم در این باره از پدرش نقل كرده كه گفت: عبدالله بن جندب را در عرفات دیدم كه زمانى طولانى دست به سوى آسمان بلند كرده، سیلاب اشك از گونه‏هایش بر زمین سرازیر بود، به گونه‏اى كه من شخص دیگرى را اینچنین در حال مناجات ندیدم. هنگامى كه مردم از عرفات عازم مشعر بودند به او گفتم: كسى را بهتر از تو در حال نیایش ندیدم. عبدالله گفت: به خدا سوگند در آن حال فقط برادرانم را دعا مى‏كردم زیرا از امام كاظم (ع) شنیدم كه فرمود: كسى كه به دور از چشم برادر (ایمانى) اش در حق وى دعا كند از جانب عرش ندا داده مى‏شود كه صدهزا برابر آنچه براى او خواستى نصیب تو خواهد شد: «من دعا لأخیه بظهر الغیب نودى من العرش: ولك مأة ألف ضعف مثله». پس شایسته نبود كه من صدهزار برابر دعاى مستجاب را به خاطر یك دعا كه برآورد شدنش معلوم نیست واگذارم. (كافى، 508/ 2 و 465/ 4 ) مشابه این نقل، دربارة دیگر صحابه نیز روایت شده است. (كافى، 465/ 4 466 ).

آیة الله جوادى آملى، صهباى حج

دعا جهت تعجیل در فرج حضرت صاحب الزمان رو هم فراموش نکنید التماس دعا